365తెలుగు డాట్ కామ్ ఆన్ లైన్ న్యూస్,పాట్నా,నవంబర్ 5,2025: దేశ రాజకీయాలకు కొత్త పాఠాలు నేర్పే బీహార్ రాష్ట్రం.. కులం చుట్టూ తిరిగే ఓట్ల సమీకరణకు, అధికారం అంచనాకు ఒక కొలమానం. ఏ ప్రభుత్వం ఏర్పడాలన్నా, ఏ పార్టీ అధికారంలోకి రావాలన్నా..
అక్కడ కులం (Caste) అనేది కేవలం సామాజిక అంశం కాదు, అది ఒక ప్రాథమిక రాజకీయ శక్తి. బీహార్లో ఏళ్లుగా కొనసాగుతున్న ఈ కుల రాజకీయాలు.. రాష్ట్ర అభివృద్ధిని, పాలనా విధానాలను తీవ్రంగా ప్రభావితం చేస్తున్నాయనడంలో సందేహం లేదు.
అధికారంపై కులాల లెక్క..
బీహార్లో అధికారాన్ని నిర్ణయించేవి ప్రధానంగా మూడు వర్గాలు..
వెనుకబడిన తరగతులు (OBCs).. ముఖ్యంగా యాదవులు (Yadavs), కుర్మీలు (Kurmis) వంటి వర్గాలు. ఈ వర్గాలు రాష్ట్ర రాజకీయాలను నడిపిస్తున్నాయి. లాలూ ప్రసాద్ యాదవ్, నితీష్ కుమార్ వంటి బలమైన నాయకులు ఈ వర్గాల నుంచే వచ్చారు.
అత్యంత వెనుకబడిన తరగతులు (EBCs).. జనాభాలో ఎక్కువ శాతం ఉన్నప్పటికీ, ఒకే గొడుగు కింద లేని ఈ వర్గాలు.. అధికార సమీకరణాల్లో ‘కింగ్మేకర్’ల పాత్ర పోషిస్తున్నాయి. ఇటీవల నితీష్ కుమార్ ఈ వర్గాన్ని సంఘటితం చేయడానికి ప్రత్యేక ప్రయత్నాలు చేశారు.
దళితులు/మహాదళితులు.. రామవిలాస్ పాశ్వాన్ వారసత్వం నుంచి జీతన్రామ్ మాంఝీ వరకు.. ఎస్సీ వర్గాలు కూడా రాష్ట్ర రాజకీయాల్లో కీలక వాటా కలిగి ఉన్నాయి. దళితుల్లో అత్యంత బలహీన వర్గాన్ని మహాదళితులుగా గుర్తించి నితీష్ ప్రభుత్వం ప్రత్యేక రాజకీయ వ్యూహాన్ని అమలు చేసింది.
కూటములు కులం చుట్టే..
బీహార్లో ఏ రాజకీయ కూటమి ఏర్పడినా, ఆ కూటమి బలం.. వివిధ కులాలను కలుపుకొనిపోయే దాని సామర్థ్యం మీదే ఆధారపడి ఉంటుంది.
ఉదాహరణకు: ‘M-Y (ముస్లిం-యాదవ్)’ వంటి ఓటు బ్యాంకు లెక్కలు, లేదా యాదవేతర ఓబీసీలను, ఈబీసీలను, దళితులను సమీకరించే ప్రయత్నాలు.. ఈ కూటముల ఏర్పాటులో ప్రధాన పాత్ర పోషిస్తాయి. ఈ కూటములు సిద్ధాంతాల కంటే, ఓట్ల సమీకరణకే అధిక ప్రాధాన్యత ఇస్తాయి.
అభివృద్ధికి అడ్డంకి..
కులం ఆధారిత రాజకీయాలు తరచుగా పాలన (Governance), అభివృద్ధి (Development) అనే అంశాలను పక్కన పెడుతున్నాయనే విమర్శ ఉంది.
ఓటు బ్యాంకు ప్రసన్నం: ప్రభుత్వ విధానాలు, నిధుల కేటాయింపులు.. ప్రాంతీయ అవసరాలు లేదా ఆర్థిక అభివృద్ధి కంటే, ఓటు బ్యాంకులను ప్రసన్నం చేసుకునే దిశగానే ఉంటాయనే ఆరోపణలు ఉన్నాయి.
అభివృద్ధి వేగం మందం: కుల సమీకరణల కారణంగా పాలనలో తీసుకునే కఠిన నిర్ణయాలు ఆలస్యం కావడం, కొన్ని వర్గాలకు మాత్రమే ప్రయోజనం చేకూరే పక్షపాత ధోరణి కనిపించడం వలన.. రాష్ట్రం ఆశించినంత వేగంగా అభివృద్ధి చెందలేకపోతుంది.
కుల రాజకీయాల వల్ల బీహార్ ప్రజల్లో ఆర్థిక, సామాజిక అసమానతలు ఇంకా పూర్తిగా తొలగిపోలేదు. ఆధునిక యుగంలో కూడా “కులమే గెలుపు గుర్రం”గా కొనసాగుతున్న బీహార్ రాజకీయ చిత్రం.. దేశంలోని మిగతా రాష్ట్రాలకు కూడా అద్దం పడుతోంది.